Nasıl Bir Ebeveynsiniz?

Yeni nesil ebeveynlik stilleri, helikopter ebeveynlik, yavaş ebeveynlik, ve minimalist ebeveynlik... Sizce bu ebeveynlik türlerinden hangisine daha yakınsınız?

Helikopter ebeveynlik, yavaş ebeveynlik, ve minimalist ebeveynlik. 11 Mayıs 2020
TRT ÇOCUK
Yeni nesil ebeveynlik stilleri, helikopter ebeveynlik, yavaş ebeveynlik, ve minimalist ebeveynlik... Sizce bu ebeveynlik türlerinden hangisine daha yakınsınız? 

Helikopter Ebeveyn

Helikopter ebeveynlik terimi, bir çocuğun annesi hakkında “helikopter gibi başımda dönüyor” demesi ile literatüre girmiştir. Son yıllarda bu terim Avrupa ve ABD gazetelerinde sıkça kullanılmaktadır. Helikopter anne-babalar, çocuğun her şeyine yetişmeye çalışan, onun etrafında adeta pervane olan ebeveynlerdir. Yorulmak bilmezler ama aslında bu davranışlarının kökeninde yoğun bir kaygı barınmaktadır.

Helikopter ebeveynler, çocuklarının yapabilecekleri sorumlulukları kendileri gerçekleştirirler. Örneğin, çocuklarının tüm derslerini onunla birlikte yaparlar, hatta bazen çocuklarının katılımı olmadan onların ödevlerini tamamladıkları bile olur. Çocuk düşük not aldığında, anında öğretmenle görüşmek isteyebilirler ayrıca çocuklarından ayrışamama durumu dillerine bile yansır. Mesela, “sınavımız var” gibi bir söylem, helikopter ebeveynlerin kullanabileceği bir söylemdir demek yanlış olmayacaktır. Ayrıca bu ebeveynlik stilinin hakim olduğu anne-babalar çocuklarına aşırı odaklıdır; sürekli olarak tetikte ve gergindirler. Çocuğun gideceği etkinlikler, ödevleri, dersleri, sınavları, drama kursları her şeyden çok daha önemlidir ve ailenin başka aktiviteler yapıp sosyalleşmesini engeller.

Helikopter ebeveynler, sürekli olarak kaygılıdırlar; çocuklarının gelecekleri için kaygılanırlar; işsiz kalmalarından endişe duyarlar; sınavdan düşün not alması, resim yarışmasında derece alamaması, gibi durumlar helikopter ebeveyni korkutur. Ayrıca bu ebeveynlik stilinin en belirgin özelliklerinden biri, aşırı koruma ve kontrolcülüktür. Çocuğun hayatı üzerinde kontrol sağlamaya çalışırlar. Spontane yaşayamazlar. Ayrıca, çocuklarının mutsuz olmasını, kabullenemezler. Hatta bazen, çocukları mutsuz olmasın diye gerçekleri bile değiştirip çocuklarına sunabilirler. Okulda çocukları olumsuz bir davranış sergilediğinde, mutlaka karşı tarafın hatası olduğu için çocuklarının bu olumsuz davranışı sergilediğini düşünürler; kendi çocuklarının hatalı olabileceğini kabullenmek zordur. Okulla ilgili tüm detayları çocukları için önceden planlarlar.

Helikopter ebeveynlik stilinin çocuğun gelişimi açısından riskleri bulunmaktadır. Bu çocukların ileride, kendi kararlarını kendileri vermekte zorlanan, yeterlilik duygusuna sahip olamayan, problem çözme becerilerinde zorluk yaşayan, ebeveynlerine bağımlı bireyler olma olasılıkları yüksektir.

Yavaş Ebeveyn

2008 yılında New York’lu köşe yazar Lenore Skenanzy “9 yaşındaki Oğlumun Kendi Başına Metro ile Seyahat Etmesine Neden İzin Verdim” başlıklı bir makale yazısı yazdı ve böylece Yavaş Ebeveynlik anlayışı basın dünyasına ayak basmış bulundu. Ülke çapında bu davranışın doğruluğu konusunda yoğun tartışmalar oldu. Devamında Skenanzy, Yavaş Ebeveynliğin ihmalkar ebeveynlik anlamına gelmediğini ve çocuklara özgürlük fırsatı sunup “çocuk olmalarına” izin verdiği görüşünü açıkladı.
Peki “Yavaş Ebeveynlik” nedir? Yavaş ebeveynlik stili, spontanlıktan yanadır. Yavaş ebeveynler, çocukların hayatlarında bolca plansız etkinlik olması gerektiği savunur. Örneğin, çocuğun basketbol antrenmanından çıkıp piyano dersine yetişmeye çalışmalarındansa, mahalledeki veya sitedeki arkadaşlarıyla birlikte oyun oynamasına öncelik verirler. Yavaş ebeveynler, çocuklarının doğayla iç içe olmasını isterler ve onları buna teşvik ederler. Ayrıca yavaş ebeveynler, çocuklarının bağımsızlık kazanmasına imkan tanırlar. Çocuklar git gide artan bir sorumluluk duygusuna sahip olurlar; yeni şeyler denerler ve zorluklar karşısında tek başlarına mücadele verirler.

Yavaş ebeveynler, korku ile hareket etmezler, örneğin çocukları arkadaşları ile bahçede oynarken arada sırada düşüp kalksalar ve ufak kazalara maruz kalsalar bile, istedikleri gibi oynayabilmelerinin onlar için önemli olduğuna inanırlar. Yavaş ebeveynlik, ilgisiz olmak demek değildir; yavaş ebeveynler çocukları güvende olduğu sürece, deneyimlerinde ders almaları için onlara özgürlük tanımaktadırlar.

Yavaş ebeveynlik konusunda fikir ayrılıkları bulunmaktadır. Kimi ebeveynler, çocuklarının bu denli özgür yetişmesinin riskli olduğunu düşünseler de, bazı ebeveynler ise aşırı korumacılığın çocuğun gelişimi için daha büyük tehlike arz ettiğine inanmaktadırlar.

Minimalist Ebeveyn

Minimalist ebeveynlik, ebeveynlerin arzulanan aile hayatını yaşayabilmek için ihtiyaç duydukları her şeye aslında sahip olduklarını savunur. Minimalist ebeveynler, kendilerine, işlerine ve ilişkilerine odaklanırken bir yandan ebeveynliği de tam anlamıyla başarabilirler. Çünkü minimalist ebeveynler bollukla savaşmazlar; yani onların hayatında çok fazla seçenek, çok fazla eşya, çok fazla oyuncak, çok fazla görev yoktur.

Minimalist ebeveynler ilk olarak kendilerini tanımaya odaklanırlar; ilk olarak kendi değerlerini belirlerler. Bunun için kendilerine sordukları bir takım sorular vardır. Ebeveynlerime ne için minnettarım, ebeveynlerime kendi ebeveynliğimin benzemesini istediğim ve istemediğim neler var, neleri önemsiyorum/önemsemiyorum gibi sorular bunlara örnektir. Devamında minimalist ebeveynler, ailelerini tanımaya çalışırlar. Onları tanımaya çalışırken ise şu soruları düşünürler; eşimi/çocuğumu tek bir sözcükle tarif edecek olsam ne derdim, hangi açılardan birbirimize benziyoruz, hangi açılardan çok farklıyız, eşimin/çocuğumun en çok mutlu olduğu zaman, en çok hangi etkinliklerden zevk alıyoruz.

Minimalist ebeveynler kendilerinin ve ailelerinin değer yargılarını farkına varmaya başladıktan sonra, kararlarına güvenmeye de başlarlar. Karar verme konusunda sadelikten yanadırlar. Bir kaç seçenek arasından, kendi aileleri için doğru olan kararı verirler. Fazlalıklardan arındırılmış sade bir yolun çocuklarının keşfetmesini, esneklik geliştirmesini, kalıcı ilişkiler kurmasını sağlayacak bir yol olduğuna inanırlar.




Önemli Hatırlatma: Bu içerik ilgili uzman danışman tarafından izleyicilerimizi bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Kendinizin veya çocuğunuzun sağlığı ile ilgili her konuda, bir tıp doktoruna veya çocuk eğitimi ve psikolojisi alanında çalışan uzmanlara danışmanızı tavsiye ederiz.

YORUMUNUZ / GÖRÜŞÜNÜZ

MESAJINIZ GÖNDERİLİYOR,
LÜTFEN BEKLEYİNİZ...

MESAJINIZ İÇİN TEŞEKKÜRLER. MESAJLARINIZ SAYFAMIZDA YAYIMLANMAYACAKTIR. YALNIZCA İÇERİK GELİŞTİRME AMAÇLI DEĞERLENDİRİLECEKTİR.

FORMDAKİ BAZI BİLGİLER EKSİK.
LÜTFEN GİRDİĞİNİZ BİLGİLERİ GÖZDEN GEÇİRİRMİSİNİZ...

GÖNDER